Μουσική και εκπαίδευση
Οι πολλαπλές λειτουργίες της μουσικής και των άλλων τεχνών στην αγωγή και εκπαίδευση παιδιών από τη βρεφική μέχρι την εφηβική ηλικία.
Τα σεμινάρια, αν και διαδικτυακά, έχουν βιωματικό χαρακτήρα και οι συμμετέχοντες εργάζονται σε ομάδες και πραγματοποιούν δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να εφαρμόσουν τόσο δια ζώσης με τους μαθητές τους, όσο και εξ αποστάσεως.
Κάθε επιμορφούμενος, με την έναρξη των μαθημάτων, παραλαμβάνει ένα μικρό σετ μουσικών οργάνων και υλικών που θα μπορεί να χρησιμοποιεί στις τηλεδιασκέψεις.
Σε ποιους απευθύνεται το σεμινάριο
Ο κύκλος μαθημάτων απευθύνεται σε νηπιαγωγούς, δασκάλους, μουσικούς, αλλά και θεατρολόγους και εμψυχωτές θεατρικού παιχνιδιού. Σκοπός του σεμιναρίου είναι αφενός να παρουσιάσει βασικές λειτουργίες της μουσικής αγωγής και αφετέρου να δείξει τρόπους με τους οποίους η μουσική μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο για την επίτευξη πολλαπλών στόχων στην εκπαίδευση.
Τα μαθήματα αναπτύσσονται τόσο σπονδυλωτά όσο και σπειροειδώς, καθώς σε κάθε συνάντηση παρουσιάζεται μια καινούργια θεματική, ενώ παράλληλα τα βασικότερα σημεία επανέρχονται σε μεγαλύτερη ανάλυση έτσι ώστε οι επιμορφούμενοι να μπορούν να εξοικειωθούν εμβαθύνοντας σε αυτά.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--- Κύκλος 12 συναντήσεων
--- Εξ ολοκλήρου E-learning, μέσω ΖΟΟΜ
--- Ημερομηνίες Διεξαγωγής των Σεμιναρίων:
1. Τετάρτη 04/11/26 (19:30-21:30) 2. Τετάρτη 18/11/26 (19:30-21:30) 3. Τετάρτη 02/12/26 (19:30-21:30)
4. Τετάρτη 16/12/26 (19:30-21:30) 5. Τετάρτη 13/01/27 (19:30-21:30) 6. Τετάρτη 27/01/27 (19:30-21:30)
7. Τετάρτη 10/02/27 (19:30-21:30) 8. Τετάρτη 24/02/27 (19:30-21:30) 9. Τετάρτη 10/03/27 (19:30-21:30)
10. Τετάρτη 24/03/27 (19:30-21:30) 11. Τετάρτη 07/04/27 (19:30-21:30) 12. Τετάρτη 21/04/27 (19:30-21:30)
--- Δίδακτρα Κύκλου 12 Σεμιναρίων: 260€, Άνεργοι-Φοιτητές-Πολύτεκνοι-ΑμΕΑ: 200€, (καταβάλλονται σε 4 ισόποσες δόσεις), Εφάπαξ καταβολή: 180€ Κάτοχοι Ετήσιας Κάρτας ΑΙΕ: Δωρεάν
--- Παρέχονται: Σημειώσεις - Βιβλιογραφία - Αρθρογραφία- Σετ μουσικών οργάνων και υλικών - Βεβαίωση Παρακολούθησης
---Σχεδιασμός-Υλοποίηση- Επιμορφωτής: Παναγιώτης Τσιρίδης, Μουσικοπαιδαγωγός - Συγγραφέας
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Αναμενόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:
Γνώσεις: Οι Καταρτιζόμενοι:
🥁 Να γνωρίσουν τις βασικές αρχές και τη μεθοδολογία των σημαντικότερων μουσικοπαιδαγωγικών προγραμμάτων όπως είναι το σύστημα Όρφ και Κόνταλυ καθώς και του κοινωνικού – μουσικού προγράμματος El Sistema.
🥁 Να γνωρίσουν τους βασικούς στόχους της μουσικής αγωγής και πως αυτοί διαμορφώνονται για κάθε ηλικία παιδιών.
🥁 Να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη μουσική σε προγράμματα διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης, σε projects καθώς και ως εργαλείο ομαδο-συνεργατικής διδασκαλίας.
🥁 Να αντιληφθούν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να την αξιοποιήσουν στη διαπολιτισμική και την ειδική αγωγή.
🥁 Να αντιληφθούν ότι για να επιτύχουν τους στόχους τους στη μουσική αγωγή, θα πρέπει να προσεγγίζουν κάθε μαθητή ως ένα ξεχωριστό υποκείμενο, αλλά και κάθε εκπαιδευτικό πλαίσιο ως μια ιδιαίτερη κοινωνική συνθήκη.
Δεξιότητες: Οι Καταρτιζόμενοι:
🎻 Να μπορούν να δημιουργούν και να αναπτύσσουν ένα πλήρες αναλυτικό πρόγραμμα μουσικής αγωγής ανάλογα με την ηλικία των μαθητών και το εκπαιδευτικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα παρέμβουν.
🎻 Να δημιουργούν τα δικά τους διαθεματικά εκπαιδευτικά προγράμματα με κεντρικό άξονα τη μουσική, είτε στο πλαίσιο συνεργασιών με άλλους εκπαιδευτικούς, είτε μόνοι τους.
🎻 Να αποκτήσουν βασικές μουσικές δεξιότητες στα δομικά υλικά της μουσικής όπως είναι ο ρυθμός και η μελωδία, η χροιά και η δυναμική του ήχου.
🎻 Να αναπτύξουν περαιτέρω τις δεξιότητες τους σε τεχνικές του θεατρικού παιχνιδιού και τη δημιουργική σύνδεση της μουσικής με τις άλλες τέχνες. Να μπορούν να συνθέτουν και να αυτοσχεδιάζουν.
🎻 Να μπορούν να αξιοποιούν τη μουσική στη διαχείριση δύσκολων εκπαιδευτικών πλαισίων και μαθητών.
🎻 Να μπορούν να αξιοποιούν τη μουσική στο σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μουσεία και άλλους πολιτιστικούς φορείς.
Ικανότητες: Οι Καταρτιζόμενοι:
🪘 Να μπορούν να παίζουν μουσική σε ένα βασικό επίπεδο ώστε να είναι σε θέση να λειτουργήσουν ως μουσικοπαιδαγωγοί.
🪘 Να μπορούν να παίζουν και να ευχαριστιούνται τη μουσική ως παιχνίδι, εκπαιδευτικό εργαλείο, και πεδίο έκφρασης.
🪘 Να αναπτύξουν περαιτέρω την ικανότητα συνεργασία τους με τους άλλους ώστε να είναι σε θέση να πράξουν το ίδιο ως εκπαιδευτικοί οδηγώντας τους μαθητές τους στην συνθήκη της δημιουργικής συνεργασίας.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Θεματικές Ενότητες του Σεμιναρίου
1. Η μουσική ως εργαλείο Διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης
Με τον όρο διαθεματική προσέγγιση στη γνώση εννοούμε την πολύπλευρη μελέτη και διερεύνηση ενός θέματος μέσα από διαφορετικές επιστημονικές και καλλιτεχνικές οπτικές. Στην πρώτη αυτή συνάντηση του σεμιναρίου ασχολούμαστε με ένα συγκεκριμένο θέμα και οργανώνουμε παιχνίδια και δραστηριότητες με βιωματικό τρόπο. Στο τέλος αναπτύσσονται οι διάφοροι στόχοι που επετεύχθησαν τόσο στη μουσική όσο και σε διάφορους άλλους τομείς της εκπαίδευσης. Το σεμινάριο λειτουργεί ως εισαγωγικό γιατί, εκτός των άλλων, παρουσιάζονται όλοι οι στόχοι της μουσικής αγωγής και η μεθοδολογία εκείνη με την οποία οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να δημιουργούν τα δικά τους διαθεματικά προγράμματα.
2. Βασικές Αρχές Ρυθμικής Αγωγής
«Πάνω από όλα είναι ο ρυθμός». Αυτός ο κοινότοπος πλέον αφορισμός αφορά σε όλες τις τέχνες. Από τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική, μέχρι τη λογοτεχνία και βέβαια πάνω από όλα τη μουσική και την κίνηση. Ο ρυθμός όμως δεν αφορά μόνο στις τέχνες. Η έλλειψη ρυθμού σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σημαίνει μια κάποια ψυχική ή κοινωνική δυσκολία ενός ατόμου. Έτσι, η σύγχρονη μουσική εκπαίδευση έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη ρυθμική αγωγή, ειδικά μέσα από τα προγράμματα Όρφ και Κόνταλυ. Στο σεμινάριο θα παρουσιαστούν ορισμένες βασικές μεθοδολογίες για τη ρυθμική αγωγή μικρών και μεγαλύτερων παιδιών.
3. Μουσική και παραμύθι: μια αμφίδρομη σχέση με καρπό τη γλώσσα (Α΄μέρος)
4. Μουσική και παραμύθι: μια αμφίδρομη σχέση με καρπό τη γλώσσα (Β` μέρος)
Κατά κοινή αντίληψη στη λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί τον μεταφραστή σε μία καλύτερη ανάγνωση του λογοτεχνικού έργου. Με τον ίδιο τρόπο, η μεταφορά ενός έργου τέχνης σε μια άλλη μορφή μπορεί να αποτελέσει, για αυτόν που την πραγματοποιεί, ένα σημαντικό εργαλείο κατάκτησης της γλώσσας. Στόχος του σεμιναρίου είναι να δείξει με ποιον τρόπο η μουσική μπορεί να κάνει αυτή τη «μεταφορά» ενισχύοντας το κίνητρο για μάθηση, αλλά και τη ίδια τη γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών.
Στο μεγαλύτερο μέρος του σεμιναρίου θα δούμε βιωματικά το πώς μπορούμε παίξουμε μουσική με αφορμή ένα βιβλίο αλλά και πως μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα βιβλίο παίζοντας με τη μουσική. Στη συνέχεια θα επεξεργαστούμε το μοντέλο εκείνο με το οποίο μπορούμε να πραγματοποιούμε κάθε φορά αυτή τη μεταφορά ανάλογα με τη βαθμίδα εκπαίδευσης και τους στόχους μας.
5. Η μουσική ως μέσο συνύπαρξης
Η μουσική ως τέχνη, δημιουργία και μορφή επικοινωνίας μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο της εκπαίδευσης προκειμένου να αναπτυχθούν ισχυροί δεσμοί ανάμεσα στα μέλη μίας ομάδας. Μπορεί ακόμα να συμβάλει στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην επίτευξη των στόχων πολλών και διαφορετικών μαθημάτων
Μέσα από βιωματικά εργαστήρια και τη θεωρητική τους ανάλυση θα επισημανθούν βασικές παρανοήσεις σχετικά με το ρόλο της μουσικής στη διαπολιτισμική εκπαίδευση και θα αναπτυχθεί η μεθοδολογία εκείνη με την οποία οι συμμετέχοντες θα μπορούν να οργανώσουν τις δικές τους μουσικές δραστηριότητες ανάλογα με τους στόχους που θέτουν κάθε φορά και τις ομάδες των παιδιών που απευθύνονται.
6. Ξεκινώντας τη γραφή και την ανάγνωση στη μουσική. Η γραφική παρτιτούρα
Η γραφή και ανάγνωση της μουσικής αποτελεί αρκετά συχνά το «μήλον της έριδος», έναν λόγο δηλαδή για να ξεσπάσει σύγκρουση ανάμεσα σε μαθητές και δασκάλους ή ακόμα και για να εγκαταλείψει ένα παιδί τα μαθήματα μουσικής. Στο σεμινάριο θα δούμε ορισμένες βασικές τεχνικές όπου η γραφή και η ανάγνωση της μουσικής μπορεί να γίνει παιχνίδι, διευκολύνοντας παράλληλα την ικανότητα ενός παιδιού στην ανάγνωση της γλώσσας. Επίσης θα παρουσιαστούν οι εναλλακτικές εκείνες μέθοδοι καταγραφής της μουσικής μέσω μιας γραφικής παρτιτούρας η οποία, εκτός από τα παιδιά, είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς και στους συνθέτες σύγχρονης μουσικής.
7. Αυτοσχέδια Μουσικά Όργανα και Αυτοσχεδιασμός
Πυρήνας του σεμιναρίου είναι η εξερεύνηση των ήχων που μπορούμε να παράγουμε από διάφορα αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Με τον τρόπο αυτό, η βιωματική περιπλάνηση στα αντικείμενα θα οδηγήσει σε μερικές βασικές αρχές της ακουστικής φυσικής που αφορούν στο ηχόχρωμα, στο τονικό ύψος και στις άλλες ιδιότητες του ήχου. Έτσι, οι συμμετέχοντες δεν θα μάθουν μόνο ορισμένες «βασικές συνταγές» για την κατασκευή αυτοσχέδιων μουσικών οργάνων, αλλά θα είναι σε θέση να επινοούν από μόνοι τους διάφορα μουσικά όργανα, ανάλογα με τα υλικά και τα αντικείμενα που διαθέτουν.
8. Μουσική και μαθηματικά
Η μουσική μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο για τη διαθεματική προσέγγιση της γνώσης είτε ενισχύοντας το κίνητρο των μαθητών για μάθηση, είτε συμβάλλοντας άμεσα στην επίτευξη των στόχων ενός άλλου διδακτικού αντικειμένου. Στο σεμινάριο θα δούμε πιο συγκεκριμένα πως μπορεί η μουσική να το καταφέρει αυτό στην περίπτωση των μαθηματικών και ιδιαίτερα στην προσχολική αγωγή και τις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου.
Στο πρώτο μέρος του σεμιναρίου θα «παίξουμε» παιχνίδια με τη μουσική με αφορμή τα βιβλία των μαθηματικών και τους στόχους που αυτά θέτουν ενώ στη συνέχεια θα δούμε με ποιον τρόπο μπορεί κάθε φορά ο εκπαιδευτικός να σχεδιάζει τις δικές του διαθεματικές δραστηριότητες προκειμένου να εξυπηρετήσει τόσο τους στόχους των μαθηματικών όσο και εκείνους της μουσικής.
9. Μουσική και Ειδική Αγωγή: Η συνάντηση, μέσω της μουσικής, με τον «αλλιώτικο άλλο»
Στην ανάπτυξη του παιδιού, η μουσική προηγείται της γλώσσας. Τα μπαμπαλίσματα, οι ήχοι με παιδικά κρόταλα και κουδουνίστρες, τα μουρμουρητά των πολύ μικρών παιδιών το μαρτυρούν σε όλους. Η μουσική δηλαδή μπορεί να επιτρέψει την επικοινωνία ακόμα και εκεί που η γλώσσα δεν έχει μπορέσει ακόμα να αναπτυχθεί. Στο σεμινάριο αυτό θα δούμε πως το ακατανόητο αυτής της μουσικής επικοινωνίας μπορεί να είναι περισσότερο κοντά στην συνάντηση του ασυνειδήτου δύο υποκειμένων και πως αυτή η συνάντηση μπορεί να συμβάλει στη γενικότερη αγωγή και εκπαίδευση «αλλιώτικων παιδιών» παιδιών δηλαδή με αισθητηριακές, νοητικές ή ψυχικές δυσκολίες.
10. Εκπαιδευτικά προγράμματα σε μουσεία και χώρους τέχνης – Α΄μέρος
11. Εκπαιδευτικά προγράμματα σε μουσεία και χώρους τέχνης – Β΄μέρος
Ο ρόλος της τέχνης στην εκπαίδευση δεν αφορά στην απόκτηση ειδικών εγκυκλοπαιδικών γνώσεων σχετικών με το έργο και τη ζωή των καλλιτεχνών. Εάν αυτό προκύψει, τότε θα είναι αποτέλεσμα μια βιωματικής διαδρομής η οποία θα φτάσει να γεννήσει τα ερωτήματα στα οποία οι μαθητές θα αναζητήσουν τις σχετικές απαντήσεις. Ο ρόλος της τέχνης στην εκπαίδευση, είτε πρόκειται για συμμετοχή μαθητών σε καλλιτεχνική δημιουργία είτε για τη συνάντησή τους με έργα σημαντικών δημιουργών, αποκαλύπτεται με την ανάπτυξη μιας βιωματικής σχέσης, η οποία βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους. Να διευρύνουν δηλαδή την αντίληψή τους για τον κόσμο, να αναπτύξουν τη γλωσσική τους ικανότητα και να βρεθούν σε δημιουργική σχέση με τον εαυτό τους και τους άλλους.
Στο σεμινάριο παρουσιάζονται ορισμένες μεθοδολογικές προσεγγίσεις με τις οποίες μπορεί να αναπτυχθεί αυτή η βιωματική σχέση με τα εικαστικά και ειδικότερα μέσα από τη σύνδεσή τους με τη μουσική.
12. Το φαινόμενο El Sistema – Σύνοψη σεμιναρίου
Στα μέσα τη δεκαετίας του 1970, ο μαέστρος José Antonio Abreu προσκάλεσε μια ομάδα παιδιών στη Βενεζουέλα να πραγματοποιήσουν το όνειρό του: να δημιουργήσουν μια νεανική ορχήστρα που θα επέτρεπε στα μέλη της, ακολουθώντας κοινές πρακτικές και μεταμορφώνοντας τη μέχρι τότε μουσική εκπαίδευση, να δημιουργήσουν μια νέα πηγή εργασίας. Και έτσι, δημιουργήθηκε το El Sistema. Ένα κοινωνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα απομάκρυνε τα φτωχά παιδιά από τους δρόμους, εντάσσοντάς τα σε μουσικά σύνολα, χαρίζοντάς τους νέες εμπειρίες και αναβαθμίζοντας συνολικά τη ζωή τους.
Στη συνάντηση αυτή θα εξετάσουμε το πως το «φαινόμενο» El Sistema κατάφερε να επεκταθεί όχι μόνο σε όλη τη Βενεζουέλα και όλο τον κόσμο. Θα δούμε επίσης τις δράσεις του El Sistema Greece και την παρέμβασή του στην Ελληνική κοινωνία.
Τέλος, θα συζητήσουμε διάφορα θέματα σχετικά με την πορεία του σεμιναρίου επιδιώκοντας μία σύνοψη όλης αυτής της διαδρομής των δώδεκα συναντήσεων.
----------------------------------------------------------------------------------------
Χρήσιμες πληροφορίες για την Εγγραφή στο Σεμινάριο
*** Για να παρακολουθήσετε το σεμινάριο, είναι απαραίτητη, η δήλωση συμμετοχής, συμπληρώνοντας τη φόρμα που ακολουθεί.
*** Η θέση στα σεμινάρια εξασφαλίζεται μόνο με την κατάθεση των διδάκτρων, μέσα σε 24 ώρες από την εγγραφή.
*** Η καταβολή των διδάκτρων γίνεται μέσω IRIS χρησιμοποιώντας τα τηλέφωνα: 697 44 91 142 και 698 180 34 17. Αν δεν έχετε IRIS επικοινωνήστε μαζί μας στο [email protected] ή στο 211 75 06 446.